Psikoloji Çalışma Özetleri
Yüz tanıma teknolojisi insanların politik eğilimlerini %72 doğrulukla tahmin edebiliyor. Bu, insanların tahminlerindeki doğruluk oranı (%55) ve kişilik testiyle yapılan tahminlerin doğruluk oranından (%66) daha yüksek. Yani doğru yöntemlerle tipinizden politik eğiliminiz büyük oranda doğru bilinebiliyor.
Kadınlar makyaj yapınca kendilerine olan algıları değişmezken diğer insanların onlara olan algıları değişiyor. Diğer insanlar daha ağır makyaj yapan kadınları bilişsel olarak daha az kapasiteye sahip ve daha ahlaksız olarak görüyorlar. Ayrıca daha fazla seks yaptıkları ve fiziksel olarak daha çekici oldukları da düşünülüyor.
Kimi insanlara bir hafta boyunca dışadönük ve kimilerine de içedönük olmaları söyleniyor. Dışadönük olanların mutluluğu artarken içedönük olanların mutluluğu azalıyor. Bu çalışma, hem insanların kişiliğe bağlı davranış değişikliğinin mümkün olduğunu gösterirken hem de dışadönüklüğün insanları daha mutlu ettiğini gösteren çalışmaları doğrulamış oluyor.
Kadınlar fikir özgürlüğüne daha az değer veriyorlar ve sansürü daha çok destekliyorlar. Kadınların çoğunluğu üniversitelerin, öğrencileri ofansif fikirlerden koruması gerektiğini düşünürken erkeklerin çoğunluğu korumaması gerektiğini düşünüyor. Kadınlar, özellikle azınlıklara yönelik nefret söylemleri konusunda hassaslar. Bu eğilimin sebepleri olarak kadınların insanlar arası ilişkilerdeki zarara karşı daha hassas olmaları, diğerlerini korumak konusunda daha çok endişe duymaları ve nefret söylemini daha zararlı olarak görmeleri gösteriliyor.
Erkek çocuğa sahip olmak feminist ve eşitlikçi cinsiyet tutumlarına sahip olmayı azaltıyor, geleneksel cinsiyet rollerine karşı pozitif tutumları arttırıyor. Aynı etki kız çocuğuna sahip olmada geçerli değil.
Öğrencilerin öğretmeni ve öğretimi değerlendirmeleri (Student Evaluations of Teaching) değersiz ve zararlı. Öğrencilerin öğretmenlere dair değerlendirmeleri; azınlık statüsü, yabancı aksanı, cinsiyet, fiziksel çekicilik gibi öğretmeyle alakasız pek çok etkenden etkileniyor. Değerlendirmeler, öğrenmenin etkililiğini de ölçmüyor.
Daha yüksek not veren, dersi basit şekilde anlatanlar daha yüksek notlar
alıyorlar. Bu yüzden öğretmenler de kendilerini ona göre ayarlıyorlar. Dersler kolaylaştırılıyor. Bu, not enflasyonuna sebep oluyor. A+ / AA alanların sayısı her
sene hızlı bir şekilde artıyor. Sonuçta, öğrencilerin yeterli seviyede çalışmak istememesine ve seçiciliğin azalmasına sebep oluyor.
Nihilistlerin
sayısı gün geçtikçe artıyor. Bununla beraber diğer
insanların nihilistlere olan algısı, ateistlere olan algısından çok daha
olumsuz. Hatta insanlar Nihilistlere yönelik hiçbir olumlu stereotipe sahip değiller.
Felsefeciler arasında yapılan bir çalışmanın sonuçları:
Katı deterministler daha düşük yaşam tatminine ve daha fazla depresyon ve
anksiyeteye sahipler.
Teistler daha anlayışlı/uzlaşılabilirler.
Üst düzey
olarak görülen bir saat takmak birinin varlıklı olduğu mesajını veriyor. Bu etki, varlıklı olmayan kişiler de bu saatleri takmaya başladığında azalıyor. Bu durumda da varlıklı insanlar o saatlerden
vazgeçip takacak başka saatler buluyorlar. Bu çalışma, aksesuarlarımızın aslında karşıdaki insanlarda belli bir algı oluşturmak için önemli bir rolü olduğunu, hatta bu rolün takının bize güzel gelmesinden daha
baskın olabileceğini gösteriyor. Üst düzey markaların çeşitli yollarla sadece elit bazı kişilere özel reklamlar yapması aslında bu durumun doğal bir sonucu.
Erkeklerin sosyal çevreleri genelde daha geniş ve sıradan ilişkilerden oluşurken kadınların sosyal çevreleri daha küçük birkaç tane daha samimi olan arkadaşların olduğu şekilde oluşuyor.
Erkeklerin %85'i yakın arkadaşı olduğunu söylerken bu oran kadınlarda %98.
Erkeklerin önemli bölümü yakın arkadaşlarının olduğunu söylerken erkeklerin yakın arkadaşlarıyla ilişkileri kadınların yakın arkadaşlarıyla ilişkilerinden daha az samimi.
İki cinsiyet için de yakın arkadaşlar genelde aynı cinsiyetten.
Çalışma self-report temelli olarak yapılmış.
Samimiyete
daha çok önem veren kadınlar feminen yüzlere sahip partnerleri tercih ederken
güvene önem veren kadınlar maskülen yüzlere sahip partnerleri tercih ediyorlar.
Dindarlık değil spiritüelizm bilimsel fikirlerin kabulü açısından daha
ciddi bir sıkıntı arz ediyor.
İzlediğimiz filmlerle kişilik özelliklerimiz bağlantılı. Aile filmleri ile anlayışlılık (agreeableness) pozitif korele. Suç filmleri fanları daha dışadönük ve daha az anlayışlılar. Korku filmleri fanları daha az dışadönük, daha az anlayışlı ve daha nevrotikler. Bilim kurgu ve fantezi fanları yeni deneyimlere daha açıklar, daha az dışadönükler ve daha az conscientiousness'a sahipler. Bunu karşılayan kelimeyi bilmiyorum. Sahip olunan vicdan nedeniyle işini düzgün yapma, çalışkanlık, planlı olma vs. olarak düşünebilirsiniz.
https://psyarxiv.com/wsdu8/?fbclid=IwAR2axSWe2cF_Mrl_DIK5G7gx22xf_mDKzXU5h8jBpbsQpK0kqkTxWb2D3Fc
Erkekler
duygusal kararlılık açısından kadınlardan daha başarılıyken
kadınlar erkeklerden daha anlayışlılar. Bu çalışmada
diğer özelliklerdeki farklılıklar düşük/ihmal edilebilir düzeyde çıkmış.
Bilgisayar
oyunları oynama ile akıl sağlığındaki problemler (depresyon, anksiyete vs.)
arasında hiçbir bağıntı yok. Daha önceki çalışmalar agresif video oyunları oynama ile agresif olma arasında
çok küçük bir bağıntı bulabilmiş.
Kitaptan bir
kısım: Daha zeki olmak önyargı, yanılgılara (bias) düşmek açısında daha zararlı. Daha zeki olanlar kendilerini daha
kolay kandırabiliyor, fikir ve eylemlerini daha rahat rasyonalize
edebiliyorlar.
Şiddet içermeyen protestolar, şiddet içerenlere göre daha etkili.
Gençler
arasındaki zorbalıkta (bullying) erkekler fiziksel olarak zorbalık yapmaya eğilimliyken kadınlar psikolojik zorbalık yapıyorlar. Erkekler
genelde tekmeliyor, dövüyor, lakap takıyor. Kadınlar daha çok iftira atıyor, başkalarının yanında arkasından kötü konuşuyor.
Kadınlar
Tinder'da erkeklere göre çok daha az evet'e kaydırmalarına rağmen çok daha fazla eşleşiyorlar. Tahmin edildiği gibi erkekler sekse ulaşmak için kriterlerini kadınlara göre çok daha
düşük tutuyorlar.
Tinder'da
çekicilik açısından en alttaki %80 erkek el alttaki %22 kadın için uğraşırken, kadınların %78'i erkeklerin %20'si için
uğraşıyor. Bu çalışma,
erkekler için çok çekici değillerse Tinder'dan kız bulmaya çalışmanın vakit kaybı olabileceğini
gösteriyor.
Depresyona
genetik olarak daha yatkın olan bireyler, sağlıklı yaşam tarzını seçerek depresyon risklerini yarı
yarıya azaltabiliyorlar. Yani depresyona deterministik bakmak, zaten genetik
olarak yatkınım deyip umutsuzluğa kapılmak makul değil. Örneklem 339,767 kişi, çalışma epey güvenilir.
İnsanlar yeni tanıştıkları
kendi politik görüşlerini paylaşan insanlara karşıt
görüşten ama arkadaşı olan kişilere göre daha fazla güveniyorlar.
Dövüş spor ve sanatları ile ilgilenmek agresifliği ve kızgınlığı ne azaltıyor ne de arttırıyor.
Servet
birikiminin açıklanmasında genetik faktörler, çevresel faktörlere göre 2 kat
daha fazla etkili.
Mutluluğa en çok ulaşmak isteyenler, ona en az ulaşabilenler oluyor. Bu etki hem uzun hem de kısa vadede
geçerli. Mutluluğa değer veren insanlar pozitif film kesitlerinde
daha az pozitif duygular hissediyor, samimiyet ve yakın ilişkiyle ilgili kesitlerde ise daha çok yalnızlık hissediyorlar.
Sosyal medyada
insanlar kendilerini karşıdakileri aldatıcı şekilde sergilerken cinsel seçilimde cinsiyetlerin
kriterleriyle uyumlu olacak şekilde kadınlar dış görünüşlerini abartırken erkekler başarılarını abartıyorlar.
Daha anlayışlı, uzlaşılabilir (high agreeableness) insanlar daha düşük gelire sahipler.
Yüzdeki
çekicilik; IQ, kişinin eğitimi, ailesinin eğitimi vs. kontrol grubu olarak alındığında bile insanların iş Dünyasında daha başarılı olmasına katkı sağlıyor.
Partnerle
beraber egzersiz yapmak egzersiz sırasında ve günlerin devamında daha olumlu
duygular hissetmeyi sağlıyor. Ayrıca beraber egzersiz yapılan günlerde
ilişkiden daha fazla tatmin olunuyor.
Kadınlar için
en üst dereceye terfi almak boşanma oranını arttırıyor. Erkeklerde bu durum
geçerli değil.
Bu çalışmanın sonuçları evrimsel olarak erkeğin rolü olan kaynak sağlayıcılık nedeniyle kadınların kendilerinden daha üst sosyoekonomik
seviyede erkekleri tercih etmesiyle bağlantılı. Hatta kadınların kendi sosyoekonomik
düzeyleri arttıkça daha da yüksek sosyoekonomik seviyede erkekleri istemeye başlıyorlar. Yani olay basitçe ekonomik sıkıntı yaşamamakla açıklanamaz gibi duruyor.
-Günlük ilişkilerde (casual relationship) daha fazla bulunan kadınlar daha düşük özgüvene sahip olarak düşünülüyor. Uzun süreli ilişki bulamadıkları için günlük ilişkileri tercih ettikleri varsayılıyor. İnsanlardaki bu stereotip cinsiyetçilik, dindarlık gibi bireysel
farklılıklardan bağımsız olarak var. Fakat yapılan çalışmalar günlük ilişkiye girme ile özgüven arasında bir bağlantı bulamamış.
En etkili bağışlar diğerlerinden yüzlerce kat daha fazla yararlı
oluyor. Bu yüzden bağış yapmadaki amaç sadece vicdani rahatlık sağlamak değilse bağış yapılacak yerlerin iyi araştırılması epey yararlı olabilir.
İnsanlar,
destekledikleri partiler fikir değiştirdiklerinde -tam karşı fikre bile geçilse- partinin savunduğu yeni fikirleri savunmaya başlıyorlar. Bu, aslında politik kamplaşma oluşunca insanların partileri savundukları değerlere göre seçmek yerine savundukları değerleri partilere göre belirlediğini gösteriyor.
Yaş açısından görece daha büyük olan çocuklar
okulda daha popüler oluyorlar. Akademik ve sosyal beceri açısından daha başarılılar, daha mutlular ve yetişkin olduklarında daha özgüvenli oluyorlar. Çalışmaların hepsi tweet zincirinde.
Daha önce de yılın ilk 3 ayında doğan kişilerin fiziksel güçle ilgili sporlarda diğer aylarda doğanlara göre daha başarılı olduğuyla ilgili bir çalışmaya denk gelmiştim, şimdi bulamadım. Fiziksel güç önce çıkınca o
yılda doğanlar
arasında ay farkı bile çok fark açılmasına sebep olabiliyor.
Heteroseksüel, gey, lezbiyen katılımcılar biseksüel
erkekleri erkeklere kadınlardan daha fazla ilgi duyuyor olarak düşünüyorlar. Aynı durum biseksüel kadınlar için
geçerli değil.
Bu çalışma,
insanlar arasında biseksüel erkeklerin aslında 'bölem i$ne gibim, top gibim bi'
şey'
olarak etiketlenmesinin nedenini de gösteriyor.
Genel beklentinin aksine hayvanlar akrabaları
ile çiftleşmekten
kaçınmıyorlar. Hatta bazı durumlarda bunun tercih edilebilir olarak bile
görülebileceği
düşünülüyor.
Bu durum hem dişi
hem de erkeklerde aynı.
Sosyal/kişilik psikolojisinde yayınlanan makalelerin
%30'undan daha azı kadınların ilk yazar olduğu makaleler. Bu trend 1980'den beri değişmiyor.
Pandemi döneminde içedönük insanlar genel
beklentinin aksine dışadönük
insanlardan daha fazla depresyon, anksiyete, yalnızlık ve stres deneyimlemişler. İnsanlar birileriyle bağlantı kurma ve onlardan duygusal destek alma
ihtiyacı duyuyorlar -hem içedönükler hem dışadönükler duyuyor-. Pandemi döneminde dışadönükler bunu içedönüklere göre daha kolay yapabildikleri
için olumsuz ruh hallerine daha az sahip oluyorlar.
Makalelerin okunabilirliği yıllar geçtikçe ortak kelimelerin daha az
kullanılması ve jargonun daha fazla kullanılması nedeniyle sürekli azalıyor. Bu
yüzden alanın dışındaki
kişilerin
makaleleri anlayabilmesi zorlaşıyor.
Cep telefonlarının bir işle ilgilenirken yanımızda bulunması bilişsel kapasitemizi, fluid zekayı* ve belleğimize olumsuz etkide bulunuyor. Bu etki
masamızda bulunduğunda en yüksek, çantada bulunduğunda orta derecede. En iyisi başka odada bulunması olarak belirlenmiş. Bkz: Fig.1
*Fluid zeka, daha önceki bilgilere başvurmadan yeni karşılaşılan durumlara karşı mantığı kullanma ve problem çözme becerisi. Diğer bir zeka türü için bkz: Crystallized
Intelligence
İki
cinsiyet için de kıskançlık seviyesi toplamda aynı iken erkeklerin kıskançlığı ebeveynin belirsizliği nedeninden ötürü aldatma durumlarında daha
aktif oluyor.
Kadınlar, cinsel açıdan daha rahat (sexually
permissive) kadınlarını toplu olarak kınıyorlar. Göğüs dekoltesi gösteren cinsel açıdan rakiplerini
daha negatif olarak algılıyorlar ve onların tek gecelik ilişkilerde daha çok bulunduğunu düşünüyorlar. Bu kınama davranışı doğrudan rakip olmayan kadınlar (sevgilisinin kız
kardeşi
gibi) için de geçerli.
https://psyarxiv.com/g6x5r/?fbclid=IwAR1pTgshOSWRNjVztnvaYunHQywiS_lYXiDqGP4Wb_7mKNpomrzlse34i3A
Daha zeki olmak önyargıya sahip olmak açısından
herhangi bir fayda sağlamıyor.
İnsanlar
yüzü daha çekici, ekonomik açıdan dezavantajlı partnerleri yüzü daha az çekici,
ekonomik açıdan avantajlı bireylerle aynı oranda ya da daha fazla oranda tercih
ediyorlar.
Romantik ilişkide bulunmak erkeklerin testosteron seviyesini
düşürüyor.
Küçük topluluklarda çok eşlilik daha az yaygın. Bunun sebebi erkeklerin
daha az çabalaması değil,
buna ulaşmanın
zor olması. Yalnızca sosyal statüsü çok yüksek olanlar buna erişebiliyor. Bu toplumlar diğer erkeklerin çok eşliliği onaylamadığı yanılgısına düşmemek gerekiyor. %4-5 oranında erkeğin çok eşli olduğu avcı toplayıcı topluluklarda dahi erkeklerin
%65'i erkeklerin iki eşinin
olmasını onaylıyor.
İklim
değişikliğine yönelik pozitif tavır geliştirmeye ilişkin müdahaleler çok düşük düzeyde tavır değişikliğine yol açarken konuya şüpheci bakan müdahalelerin yayılması önemli
derecede negatif etkiye sahip. Yani iklim değişikliğinin ciddi bir problem olduğunu yaymak ona dair şüpheci yaklaşımlara göre daha zor.
İnsanlara
bireylerle ilgili güvenilir bilgiler verilmediğinde insanlar stereotiplere göre hareket etmeye
eğilimliler.
Bu çalışmada
sonuç iş
başvurusunda
bulunan siyahi kişilerin
sabıka kayıtları verilmediğinde başvuruya bakanların tavırları üzerinden
gösterilmiş.
Aslında bu tepki epey doğal. Stereotipler pek çok zaman gerçeklerle epey
tutarlı sonuçlar veriyor. (Bu konuda bkz: Lee Jussim'in Stereotype Accuracy
çalışmaları)
Ve eğer
elimizde her bir bireye dair direkt bilgiler yoksa, o bireyin mensup olduğu grubun genel eğilimi o birey için de olasılıksal bir bilgi sağlamış oluyor. Hipotetik bir örnek: Bir işveren işçi alacak ve bu iş mekanik şeylere dair akıl yürütmeleri gerektiriyor.
Erkeklerin bu konuda ortalamada kadınlardan daha başarılı olduğunu biliyoruz. (Bkz: Archer, 2019) Bu yüzden
iki tane hakkında bilgiye sahip olmadığımız erkek ve kadın birey önümüze getirilirse
istatistiksel olarak erkeği
seçersek daha başarılı
olma ihtimalimiz daha yüksek olduğundan onu seçmemiz makuldür. İşimiz sosyal ilişkilerle daha çok ilgiliyse kadını seçmemiz daha
makul oluyor.
Ses perdesi ile erkekler ve kadınlarda
sosyoseksüellik, baskınlık ve dışadönüklük arasında negatif korelasyon var.
Daha demokratik, müreffeh, dışadönük ve bireyci toplumlarda erkekler ağladıklarını daha çok bildiriyorlar. Çalışma, bu ülkelerin insanlarının daha çok acı
çektiği
değil
duygularını daha rahat ifade edebildikleri anlamına geliyor.
Z kuşağı, çok daha depresif ve intihara meyilli.
1950'den beri yıllar geçtikçe insanların depresifliği ve intihara eğilimleri artıyor. 2007-2015 yılları arasında
15-19 yaş
arasındaki kızlarda intihar oranları iki katına çıkmış. Bu artışa rağmen hala o yaşlardaki erkeklerde intihar oranları çok daha
fazla. Veriler Amerika'dan.
İnsanlar,
suç işlemiş olduğu düşünülen kişiyi suçun işlenip işlenmediği belirsiz ise suçlu bulmaya daha eğilimli olma önyargısına sahipler. Çünkü suç işleyip ceza almama durumu, suçsuzken ceza almaya
göre evrimsel olarak daha maliyetli. Şöyle düşünülebilir: Eğer birisi suç işlemişse ve ceza almamışsa bir suçluyu bırakmış oluyoruz ve diğer birçok insanı tehlikeye atmaya devam
ediyoruz. Suçlu değilse
ve biz onu suçlu bulmuşsak
yalnızca bir kişinin
hayatını karartmış
oluyoruz.
Bu çalışma, şu anda sürekli gündeme gelen taciz
olaylarındaki durumu açıklıyor aslında. Bir kadın taciz edildiğini iddia ettiğinde olay yerinde bulunanlar suçlanan kişinin gerçekten suçlu olduğunu düşünmeye daha eğilimliler. Hatta direkt meydan dayağı başlıyor. Üstte bahsettiğim evrimsel avantaj yüzünden suçsuz insanları
suçlamak zamanında gerçekten avantaj sağlamış olabilir ama bu, şu anda aynı davranışı devam ettirmemizin makul olduğu anlamına gelmiyor. Elimizde artık suçu ve
suçluyu bulmak açısından çok daha komplike yöntemler varken içgüdüsel davranıp
insanlara geri döndürülemez itibar kaybı ve maddi/manevi hasarlar vermek kabul
edilebilir değil.
Sahip olduğumuz ideolojilerimiz genetik temelli kişiliğimiz tarafından önemli bir oranda
belirleniyor. Bu çalışmada sağcı otoriterliği ve sosyal egemenlik eğilimi* (social dominance orientation)
ile dürüstlük-tevazu ve yeni deneyimlere açıklık arasında korelasyon olduğu ve bunların büyük oranda (48%-93%) genetik olarak açıklanabildiği gösterilmiş. Çevresel etkenlerin payı epey düşük kalmış.
*Sosyal egemenlik eğilimi, kişilerin kimi grupların diğerlerinden üstün olduğuna inanması ve gruplar arasındaki hiyerarşiye destek vermesi olarak
tanımlanabilir.
Uzmanlarla yapılan bu anket sonucunda IQ konusunda uzmanların çoğunluğu (76%) g-factor kuramını* destekliyor. Kadınlar ve solcular alternatif
olan spesifik yetenek testine güvenmeye daha eğilimliler. Yine de onlarda da g factor
kuramına güven ağır basıyor.
Siyahlar ve beyazlar arasındaki IQ farklılıklarını muhafazakarlar genetik
olarak açıklamaya daha eğilimliler. Ortalamada uzmanlar, bu farklılığı yarı yarıya genetik olarak
açıklıyorlar. (Uzmanlar arasında solcuların ağırlıkta olduğunu belirtelim)
Uzmanlar genel olarak IQ konusunda medyaya güvenmiyorlar. Solcularda
medyaya güven daha fazla.
*G factor kuramındaki g değişkeni birçok farklı testle korele. Yani
bir testte başarılı olanlar diğer farklı yetenekleri ölçen testlerde de başarılı oluyorlar. Alternatifi spesifik
yetenek testi.
SAT sonuçları ile IQ arasında korelasyon olduğu konusunda uzmanlar arasında fikir birliği var. Sosyoekonomik sınıf ve ırk kontrol
edildiğinde
dahi SAT sonuçları dolayısıyla IQ, insanların gelecek başarılarıyla ilgili birçok başarılı öngörüde bulunuyor.
13 yaşındaki IQ, akademik başarı ve kariyer başarısını sosyoekonomik sınıf ve cinsiyetten çok
daha iyi açıklıyor. Yetişkinlikteki
insanların başarısının
büyük oranda ailenin geliri ve sosyoekonomik sınıfla bağlantılı olduğu hipotezi desteklenmemiş oluyor böylece.
İnsanların
%10.6 civarı solak ve solaklık erkeklerde daha yaygın. Bu oran ,1:10, Dünya
genelinde böyle.
Solaklık daha yüksek dövüş başarısı ile korele.
Toplumdaki tanınmış figürlerin söylemlerinden dolayı özür
dilemesi, insanlar üzerinde ya hiç etkiye sebep olmuyor ya da insanların o
figürün cezalandırılmasını daha çok istemelerine sebep oluyor.
Karantinalar, aile içi şiddeti arttırıyor.
Başarılı bir şekilde saçmalama yeteneği zeka ile bağıntılı. İnsanlar tatmin edici şekilde saçmalayanları daha zeki olarak görmeye
eğilimliler.
Saçmalama yeteneği,
bu çalışmada
gerçeklikle bağdaşma endişesi taşımadan etkileyici ve ikna edici konuşma olarak tanımlanmış.
İnsanların
yalnızca %25'i öleceği
yılı bilmek istiyor.
Çekicilikle akademik başarı arasında bir korelasyon olmamasına
rağmen insanlar çekicilikle IQ arasında epey güçlü korelasyon olduğunu düşünüyorlar. Bu durum, Halo etkisi* ile açıklanıyor.
*Halo etkisine göre bir özelliğinden etkilendiğimiz kişinin diğer özelliklerini de daha iyi olarak görmeye eğilimliyiz.
İnsanlar
kadın politikacıları erkek politikacılardan daha olumlu olarak değerlendiriyorlar. Bu durum solcularda
muhafazakarlara, erkeklerde kadınlara göre daha yüksek.
Cinsiyet ayrımcılığının olmadığını düşünmek kadınların daha sağlıklı ve mutlu olmasını sağlıyor. Bu etki, cinsiyet eşitsizliğinin daha fazla olduğu ülkelerde daha belirgin. Kadınlar cinsiyet
ayrımcılığı
olmadığını
düşünmeyi
başa
çıkma mekanizması olarak kullanıyorlar. Bir nevi cahillik mutluluktur gibi.
Uzun vadeli samimi ilişkilerde erkekler kadınlardan, yaşlılar gençlerden daha fazla aldatmaya eğilimliler.
İnsanlar,
saldırıda kurbanın kadın olduğu durumlarda müdahale etmeye daha çok eğilimliler. Saldırı daha ciddi bile olsa kurban
erkek olunca müdahale etmeye eğilim daha az.
Erkeklerin uzun saatler çalışması kadınlar, özellikle de çocuklu kadınlar
tarafından hayat tatmini açısından daha arzu edilebilir bulunuyor. Daha uzun
saatler çalışan
babalar da hayat tatmini açısından olumlu etkileniyor.
İnsanlar
kendilerinin pek çok özelliklerini ortalamadan daha iyi olarak görmeye eğilimliler. Mahkumlar bile kendilerini ahlak,
nezaket, dürüstlük, güvenilirlik, şefkatlilik açısından ortalamadan daha iyi
görüyorlar.
Diğerlerini ilgilendiren problemlere, kendi
problemlerimize yaklaştığımızdan daha akıllıca yaklaşabiliyoruz.
https://psyarxiv.com/q2whm/?fbclid=IwAR1CRn89qJXb_mpvs4hkBnSoMKRTx8UNb_Wlv2NlVqghaq8bKaFuJRDNJGY
Alt sınıftakiler benzer ya da daha düşük düzeyde alkol tüketmelerine rağmen alkol kaynaklı sorunlardan çok daha
muzdaripler. Sebebi konusunda henüz bir netlik yok.
Narsisizm şiddet ve agresiflikle bağıntılı. (N=123,043)
Yabancılarla (otobüs şoförü, kahveci, manav vs.) bile küçük etkileşimlerimiz (gülümseme, kısa konuşma vs) bize kısa vadeli mutluluk kazandırıyor.
Geçmiş çalışmalarda 75.000 dolar seviyesinde mutluluk
seviyesinin tepeye ulaştığı sonucuna varılmıştı. Geçmiş çalışmaların aksine bu çalışma yıllık 75.000 doların üzerinde geliri olan
insanlar için de mutluluk seviyesinin artmaya devam ettiğini gösteriyor.
Psikopatların hapiste olma ihtimalleri diğerlerine göre 20-25 kat daha fazla.
Amerika'daki erkek psikopatların %93'ü hapiste ya da şartlı tahliye edilmiş.
Bu iki çalışmanın sonucuna göre objektif zeka değil algılanan zeka çekiciliği arttırıyor. Objektif zeka, algılanan zeka ile
korele fakat bu, her durumda objektif olarak daha zeki olanların zeki
olduklarını belli edebileceklerini göstermiyor. Sonuç olarak zekanızı
gösteremiyorsanız çekicilik açısından bir anlamı yok.
İnsanların
%80'i samimi romantik ilişkilere
başlamak
için sorunlardan en az birini yaşadığını belirtiyor. %40, 3 ya da daha fazla sorun
yaşadığını bildiriyor. İnsanların en büyük sorunu partnere yaklaşabilmek ve flörte başlayabilmek. Bu sorun, düşük flört yetenekleri, düşük özgüven, utangaçlık, aşırı muhafazakar olma ve karşıdakini inciteceğinden korkma gibi nedenlerden dolayı ortaya çıkıyor.
Erkeklerde bu sorun kadınlara göre çok daha bariz. Cinsiyetler arası farklılığın kadınlarda en bariz olduğu sorun ise aşırı seçici olma.
İlişkide ilk hamleyi yapanın genelde erkek ve seçen
tarafın da kadın olduğu
düşünülünce
farklılığın
sebebi ortaya çıkmış
oluyor.
Kişilerin karakteri içedönük dahi olsa dışadönük davranmak, uzun vadede de kalan mutluluk
sağlıyor.
İnsanların
yalnızca 1/3'ü imkanları olsa o yaşlarında sonsuza kadar kalmalarını sağlayacak hapı kullanacaklarını söylüyor.
Erkeklerde bu oran daha fazla.
Kadın katılımcılar daha fazla olmasına rağmen erkeklerin mizah üretme kabiliyetleri daha
yüksek bulunmuş.
Erkekler ya aşırı fedakar ya da aşırı bencil, ya çok güven verecek şekilde ya da çok güvenilmeyecek şekilde, ya çok adil ya da çok adaletsiz, ya çok
risk alacak şekilde
ya da riskten çok kaçacak şekilde davranıyorlar. Uçlarda karar vermeye
daha eğilimliler.
Sonuçlar greater male variability hypothesis ile uyumlu.
https://www.eurekalert.org/news-releases/698595
Duygularını göstermek isteyen sağ elli insanlar fotoğraflarda sol, gizlemek isteyen sağ elli insanlar ise sağ yanaklarını göstermeye eğilimliler. Bunun nedeni, duyguların, yüzün sağdan çok sol tarafında gösterilmesi olarak düşünülüyor.
Erkekler ve kadınlar sağlıklı ruh haline (well being) sahip olmada
benzer seviyedelerken nonbinary ya da üçüncü cinsiyete sahip olanlar ciddi
derecede daha kötü durumdalar.
Öğrenciler gelecek maaşlarını daha yüksek olarak tahmin etmeye eğilimliler. Aynı kişilere gelecek meslekleri ve maaşları hakkında gerçekçi bilgiler verildiğinde kadınlar beklentilerini düşürürken erkekler daha da arttırıyorlar.
Daha iyi hapishane şartları, tekrar suç işleme eğilimlerini azaltıyor. Daha iyi imkanlara sahip
insanların bir yıl içinde tekrar hapishaneye girme ihtimali 36% daha az.
Çekici erkek ve kadınlar daha az işbirliğine yatkın, daha az cömert ve daha az
güvenilirler. Çekici insanların lehine önyargılara sahibiz. Çekici kadınlar
lehine olan önyargılar çekici erkekler lehine olan önyargılardan daha baskın.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27283466/
İnsanlar
ahlaki açıdan ofansif olarak gördükler bilimsel iddiaları daha az makul olarak
da görüyorlar.
Depresyona daha az eğilimli insanlar, ideolojik olarak sağa daha eğilimliler.
İnsanlar,
dünyanın geleceğini
tahmin etmek konusunda rastgele karar veren maymunlardan daha kötü karar
veriyorlar. Dünyanın algılanması konusunda sistematik olarak kötümser bir bakışa sahipler.
Cinsiyet eşitliği arttıkça ömür boyu gelirde genetiğin etkisi artıyor. Aile gibi paylaşılan çevrenin etkisi, genetik ve paylaşılmayan çevreye göre ihmal edilebilir düzeyde.
Partnere ilgi duymadıklarında partnerin
kendisine ilgisi olup olmadığını anlamada erkekler kadınlara göre daha başarılılar. Partnere ilgi duyulduğunda kadınlar daha başarılılar. İki cinsiyet de ilgi duymadıklarında karşıdakinin ilgisini anlamada daha başarılı.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34389894/
İlişki memnuniyeti arttıkça genelde kişilerin aldatma oranları düşüyor. Fakat en çok tatmin olan tepedeki küçük
grupta aldatma eğilimleri
daha yüksek.
İnsanlar
politik açıdan daha bilgili oldukça sahip oldukları politik görüşlerindeki genetik etki artıyor.
Maskülenlik arttıkça –hem erkeklerde hem
kadınlarda- depresyona eğilim
azalıyor. Bu etki yaşam
süresi beklentisi arttıkça azalıyor.
Yaz tatili zamanlarında gençlerin intihar
oranları düşüyor.
Yatay çizgili ve daha az parlak giysiler giymek kişinin daha
ince olarak algılanmasına sebep oluyor. Ortam karanlıklaştıkça bu etki daha da
bariz hale geliyor.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/03010066211038158
IQ’nun ailenin yetiştirme tarzı ile bir bağlantısının olmadığı ve genetiğin anahtar role sahip olduğunu gösteren bir başka çalışma: Evlat
edinilen çocuklarda evlat edinen ailenin, çocuğun yetişkinlikte IQ’suna
herhangi bir etki ettiği gözlemlenmemiş. Genetiğin 30’lu yaşlarda IQ ile
korelasyonu 0.42 (epey yüksek).
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0160289621000635
Kıskançlığın %29’u genetik, kalanı ise paylaşılmayan çevre* (nonshared-environment) ile açıklanmış. Kıskançlığa sebep olan etkenler; kişinin kendini partnerinden cinsel açıdan daha az çekici bulması, partnerine daha az güven duyuyor olması, önceki partnerleri tarafından aldatılmış olması
ve daha kısıtlı sosyoseksüel davranışları (halihazırdaki ilişki dışındaki cinsellik) arzulaması olarak gösterilmiş.
*Paylaşılmayan çevre, aynı evde, ortamda yaşayan bireylerin
paylaşmadıkları çevre: Okul ve onun getirdiği farklı arkadaş çevresi, katılınan
diğer sosyal ortamlarda edinilen çevre vs.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1090513821000611?dgcid=raven_sd_aip_email
Otoriteryenlik, sağ ya da sol farketmeksizin benzer
psikolojik bir altyapı ve davranışlarla bağlantılı. Şiddete eğilimler ortak,
savunulan fikirler çok agresif şekilde savunuluyor, otorite olarak gördükleri
insanlara karşı itaatkar davranmaya eğilimliler. Yani otoriteryen olmak sağ ve
solda olmayı önceliyor.
https://phys.org/news/2021-09-left-wing-authoritarians-key-psychological-traits.html
Fact-checking uygulamaları dezenformasyonu engelleme açısından işe yarıyor. Etki, birçok farklı ülkede geçerli.
https://www.pnas.org/content/118/37/e2104235118
Efendi olarak görünen insanların %40’ı uygun şartlar oluştuğunda zorbalık yapabiliyor.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352250X21001664?s=09
Dedikodu ve sosyal imaj endişeleri, olumlu sosyal davranışları arttırmada cezalardan daha etkili.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352250X21001718
Çok dindar ve az dindarlar yeterince cinsel arzu sahibi oluyorlar. Orta derece dindarlarda bu konuda eksiklik var.
https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0092623X.2021.1979702
Meta analiz sonucu: Zeka ile ekonomik muhafazakarlık arasında küçük bir pozitif korelasyon var.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/01461672211046808
Kadınlar komplo teorilerine inanmaya daha eğilimliler. Ayrıca bu çalışmadan kadınların hayalet, ruh, okültizm, ölümden sonra yaşam gibi şeylere de daha çok inanacağı sonucu çıkarılabilir demişler.
https://ccsenet.org/journal/index.php/ijps/article/view/0/45859
Düz cis erkekler en yüksek zihinde obje döndürme yetisine sahipler. Ardından gey erkekler ve doğum cinsiyeti erkek olan translar geliyor. Sırasıyla düz cis kadınlar, bi ve lezbiyen kadınlar, doğum cinsiyeti kadın olan kadınlar onları takip ediyor.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0306453021003024
Kadınlar büyük memeli hemcinslerini partnerlerine tanıtma konusunda daha çekingenler.
https://psycnet.apa.org/record/2021-85502-001
Beklenebilir bir sonuç tabii, meme büyüklüğü kadının üreme yetilerine dair olumlu sinyaller veriyor ve erkekler de büyük memeli kadınlara ilgi duyduklarından kadınlar arası rekabet sebebiyle kıskançlık oluşması doğal.
Küfretmek, özgüveni ve fiziksel gücü arttırıyor.
------------------------------------------------------------------------------
İnsanlar, yüzden cinsel yönelim tahmini yapabiliyorlar. Kadınlarda doğruluk oranı %69 iken erkeklerde bu oran %61.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ijop.12811
Daha önce şurada %55 doğrulukla insanların yüzlerden politik yönelim tahmini yapabildiğini paylaşmıştım. Yüz tanıma teknolojisi için doğruluk %72'ydi.
https://www.nature.com/articles/s41598-020-79310-1...
-------------------------------------------------------------------------
Neredeyse herkes ortalamadan daha iyi şoför olduğuna inanıyor.
Bu konuda epey çalışma var. İnsanların çoğunluğu birçok alanda kendilerini diğerlerinden daha iyi
görüyor. Daha önce şurada mahkumların bile kendilerini ahlaki açıdan ortalamadan daha iyi gördüklerini paylaşmıştım.
https://onlinelibrary.wiley.com/.../10.1111/jasp.12719...
--------------------------------------------------------------------------
İnsanlar zeki görünmek için daha kompleks cümleler ve kelimeler kullanmaya eğilimliler. Fakat aslında
bunları yapmak kullanan kişiyi daha az zeki ve alana daha az hakim olarak gösteriyor.
http://www2.psych.utoronto.ca/.../files/simple%20writing.pdf
--------------------------------------------------------------------------
Seks işçiliğini kriminalize etmek seks işçilerinin riskini arttırıyor, reşit olmayanların seks işçiliği trafiğinin durdurulmasına engel oluyor.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/soej.12532
--------------------------------------------------------------------------
Yağsız kütle oranı karşılaştırıldığında erkekler kadınlardan %41 daha büyükler, %48-65 arasında
daha yüksek kas kütlesine sahipler.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/brv.12112
-------------------------------------------------------------------------
Dindarlık azaldıkça düşük sosyoekonomik seviyede suç oranları artıyor.
https://www.pnas.org/con.../pnas/118/39/e2103913118.full.pdf
-------------------------------------------------------------------------
Boşanmalar ya da baba yokluğu eğer sınavlara çok yakın zamanlarda gerçekleşmediyse çocukların ders notları üzerinde olumsuz etkiye sahip değil.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/jomf.12075
Kuşlar üzerinde yapılan bu araştırma sonucunda fazla testosteronun
tek eşli erkekleri çok eşli yapabileceği ortaya çıkarılmış.
https://academic.oup.com/auk/article/101/4/665/5191412
İnsanlar en çok 30-34 yaş aralıklarının en mutlu dönemleri
olduğunu düşünüyorlar.
https://rd.springer.com/article/10.1007/s11205-021-02804-6
İnsanlar aynı yemekleri kahvaltıda mutlulukla yerlerken öğle
ve akşam yemeklerinde çeşitlilik istiyorlar, çünkü hedonik hedeflere ulaşmaya
daha çok odaklanlıyorlar.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0195666321006231
Verilen etik dersleri iş insanları üzerinde olumlu etkiye
sahip. Eğitim alanlar ahlaken kötü eylemleri %25 daha az yapmaya eğilimliler.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304405X20301239
Hem sağ hem solcular karşılarındaki insanları aslında
karşının sahip olmadığı fikirlerinden ötürü sevmiyorlar. Bir nevi korkuluk
safsatası. Karşı tarafın aslında iddia etmediği şeyleri iddia etmiş gibi
gösterip onlara saldırıyorlar.
İkna edici konuşmak istediğimzde ortalamada daha yüksek
sesle konuşuyor ve konuşmalarımız sırasında sesimizi daha çok yükseltip
alçaltıyoruz. Bunlar, gerçekten işe yarıyor ve karşıya bu konuda özgüvenli
konuştuğumuz mesajını iletiyor.
https://psycnet.apa.org/record/2019-31309-001
Cinsiyetler arası beyin farklılığı 6 yaşında belirgin bir
şekilde gözlemlenebiliyor. İlerleyen yaşlarda bu farklılık gittikçe artıyor.
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17588928.2020.1800617
Makale geri çekilme oranı erkekler ve kadınlarda benzer.
Fakat erkeklerde makalenin geri çekilmesinin en önemli sebebi sahtekarlık ve
intihal iken kadınlarda yapılan hatalar.
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08989621.2021.1988576
Et tüketme ile depresyon ve anksiyeteye eğilim arasında
negatif korelasyon var. Et tüketen insanlar veganlara göre daha az depresyon ve
anksiyete yaşıyorlar.
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10408398.2021.1974336
Problemleri, var olanlara bir şeyler ekleyerek çözmek, var
olanlardan bir şeyler çıkararak çözmeye göre daha çok takdir görüyor. İnsanlar
yeni, inovatif çözümler bekliyorlar. Hatta insanlar var olanlardan bir şeyler
çıkarılarak getirilen çözümleri fark etmekte zorluk yaşıyorlar.
https://www.nature.com/articles/d41586-021-00592-0
Erkekler, genel olarak kadınlardan daha az dindarlar. Cinsiyet
eşitliğinin daha yüksek olduğu ülkelerde erkekler daha da az dindarlar.
https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2021.2474
Kadınların ekonomik açıdan gelişmek için erkeklere ihtiyaç
duymadığı İsveç’te dahi maddi durumu kısıtlı olan erkekler romantik olarak daha
az çekiciler.
https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4020856
6. sınıfta öğretmenleri tarafından zorba olarak belirlenen
öğrencilerin %65’i 24 yaşında kadar ağır cezalara mahkum ediliyorlar.
Politik açıdan daha donanımlı vatandaşlar, Twitter’da daha nefret
dolu tartışmalara sebep oluyorlar. Çünkü daha sık tweet atıyorlar, tartışmaları
domine ediyorlar ve daha çok takipçilere sahipler.
İnsanların sağlıklı düşünmeleri sebebinden çok fast food
yemenin toplum tarafından kınanıyor olması ve yememenin bir başarı olarak
düşünülmesinden dolayı fast food’dan uzak duruyorlar.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0950329322000258
Geliri ve sosyal sınıfı daha yüksek olan insanlar başarının
sıkı çalışmadan çok şansa bağlı olduğuna inanıyorlar. Aynı şekilde milli geliri
daha yüksek olan ülkelerde de durum aynı.
Öfkelenme ve kavga etmeye eğilim, insanların üst
vücutlarının güçleriyle pozitif korele. Ayrıca agresiflik, kişinin fiziksel
gücü ve fiziksel çekiciliğiyle bağlantılı olduğu için kaynak paylaşımında bir
strateji olarak kullanılıyor.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4804352/
İnsanlar, fiziksel olarak çekici olan insanları daha değerli
ve fiziksel olarak daha az çekici olan insanların ilişkilerini daha değersiz
olarak görüyorlar. Bu yüzden insanlar toplumlarındaki minimum güzellik
standardını karşılayabilmek için çaba sarf ediyorlar.
https://psycnet.apa.org/record/2014-40931-020
‘Impact factor’ü daha yüksek olan dergilerin replikasyon indexleri
daha düşük.
https://kirkegaard.substack.com/p/higher-impact-factor-journals-have
Satrançta neredeyse tüm grandmaster’lar erkek. Şimdiye kadar
hiçbir kadın şampiyon çıkmadı ve en iyi 10 satranç oyuncuları listesine de bir
kadın girebildi. Bu alanda eşitliği sağlama çabaları hiçbir sonuç vermedi.
https://en.chessbase.com/post/explaining-male-predominance-in-chess
Zihinsel hastalıklar en kalıtımsal olan hastalık çeşidi.
https://www.pnas.org/content/119/6/e2118688119
Beş Büyük Faktör Kuramının yaş ve cinsiyetlere göre dağılımı
(N=320.128):
https://www.gwern.net/docs/psychology/2018-kajonius.pdf
Zihinsel hastalıklar ile zeka arasında negatif korelasyon
var.
https://kirkegaard.substack.com/p/mental-illness-and-intelligence-the
Sadece erkek olma durumu gündelik ilişki sonrasındaki
duygusal çıktının olumlu olmasıyla körele.
https://link.springer.com/article/10.1007/s12119-022-09946-w
Cinsel eğilimi azınlık grubunda bulunan insanların
heteroseksüellere göre zihinsel hastalıklara sahip olma riskleri daha yüksek.
20 senede bu eğilim azalmadı.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/acps.13405?campaign=wolearlyview
Babasız büyüyen kızların obez olmaları 2 kat, gençliklerinde
hamile kalma oranları 4 kat daha yüksek.
https://www.npr.org/sections/ed/2017/06/18/533062607/poverty-dropouts-pregnancy-suicide-what-the-numbers-say-about-fatherless-kids
Erkekler tüm Dünya genelinde kadınlardan daha önce ‘Seni
Seviyorum’ diyorlar. Sebebi muhtemelen erkeklerin sadakat sinyallemesi yapmak
istemeleri.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/02654075221075264
Erkekler; yaşadıkları yer, yiyip içtikleri vs. göz önüne
alındığında kadınlardan daha kirliler.
https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2019.0863
Ailenin eğitimi, çocukların fikirleri ve tavırları
gözlemlendiğinde aile gelirinden daha güçlü bir tahmin becerisi sunuyor.
https://www.jstor.org/stable/2095159
İnsanlar pozitif duygular hissettikleri günlerde, dertli
oldukları günlere göre daha fazla alkol tüketiyorlar.
Erkek arkadaşlarını daha çok tercih eden kadınlar diğer
kadınlar tarafından daha düşmanca karşılanıyor ve onlara karşı daha agresif
davranılıyor.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886921006802?via%3Dihub
Psikopatların zihinlerinde duygusal ve dilsel anomali var.
Duygusal konuşmaları içsel durumların açığa vurulması değil insanları manipüle
etme aracı olarak görüyorlar.
Üniversiteler erkeklerin daha fazla olduğu alanlarda aynı CV’ye
sahip kadınları erkeklere göre daha yetenekli olarak görüyorlar.
Baba olmak erkeklerde testosteron seviyesini düşürüyor.
https://www.pnas.org/content/108/39/16194.short
İnternetten tanışan çiftler %16 ile bir sene içinde en çok
ayrılma oranına sahipken kilisede tanışanlarda bu oran %1.
http://web.stanford.edu/~mrosenfe/Rosenfeld_How_Couples_Meet_Working_Paper.pdf
İnsanlar nakitle ödeme yaptıklarında kredi kartıyla ödeme
yaptıkları duruma göre daha fazla bahşiş veriyorlar çünkü nakit ödemede diğer
insanlar da bahşiş verdiklerini görüyor.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2214804322000131
Narsistler kısa vadede daha çok statü kazanıyorlar ve daha
çok beğeniliyorlar çünkü narsistik özellikler özgüven olarak algılanıyor.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1745691619873350
Erken yetişkinlikte narsisizm artıyor. Çünkü o yaşlarda
insanlar ekonomik ve cinsel olarak rekabet ortamında daha çok yer alıyorlar ve
narsistik özellikler bu alanlarda işe yarıyor.
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1745691619873350
Politik bağlılıklar verileri çarpıtmaya sebep oluyor ve zeki
olan insanlar verileri daha kolay istedikleri şekilde rasyonalize ettiklerinden
daha çok çarpıtıyorlar.
https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3026941
İnsanların otistik özellikleri benzedikçe arkadaşlıklarının
kalitesi artıyor.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33104781/
İnsanlar en güçlü düşmanlıklarını dışarıdaki düşmanlara
karşı değil içeride olup taraf değiştirenlere yöneltiyorlar.
https://www.robkhenderson.com/past-newsletter/evil-inside-human-violence-and-cruelty
Kadınlar erkeklerden daha çok sebze tüketiyorlar ve bu durum
cinsiyet eşitliğinin sağlandığı Finlandiya’da 2 kat artmış.
https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/BFJ-09-2021-1004/full/html
Yüz kaslarının aktivitesi duyguları etkiliyor. Botoks,
depresyon ve anksiyeteyi azaltıyor.
Erkekler, eski partnerlerine karşı kadınlardan daha az
olumsuz bakışa sahipler. Pişmanlıkla eski partnere olan olumsuz bakış
arasında pozitif korelasyon var.
Daha iyi Civilization 5 oyuncuları daha iyi organizatör,
problem çözücü ve planlayıcılar.
https://link.springer.com/article/10.1007/s11846-020-00378-0
Erkekler erkek arkadaşlarını seçerken yüksek statü, fiziksel
kalite, zenginlik ve potansiyel eşlere erişimlerine dikkat ederlerken kadınlar
kadın arkadaşlarını seçerken samimiyet, duygusal destek ve işe yarayacak sosyal
bilgiler vermelerine dikkat ediyorlar.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S109051382100074X
Kolay işleri çok iyi seviyede yapanları, zor işleri iyi
seviyede yapanlara göre daha çok takdir ediyoruz. Uzmanlar bile bu hataya
düşüyorlar.
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0069258#s3
Çocukların arkadaşlarıyla olan ilişkileri yetişkinlik
yaşamlarını onların aileleri ile olan ilişkilerinden daha çok etkiliyor.
https://srcd.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/cdev.13713
Yorumlar
Yorum Gönder