Eş Seçimi Kopyalama (Mate-Choice Copying) Stratejisi

 Eş seçimi kopyalama (mate-choice copying), basitçe bireylerin karşı cinsten kişileri eş olarak seçerlerken başkalarının kararlarından yararlanmaları olarak tanımlanabilir. Eş seçimi kopyalama stratejisi araştırmaları başlangıçta insan olmayan hayvanlar üzerinde yapılmıştır. Onlarda, kadınların eşlerini seçerlerken eş seçimi kopyalama stratejisinden faydalandıkları gözlemlenmiştir. (Dugatkin and Godin 1992) (Grant and Green 1996) (Munger, Cruz et al. 2004) İnsanlarda evrimsel eş seçim araştırmaları büyük oranda eşlerin direkt fiziksel ve davranışsal özelliklerine dayanarak yaptığı seçimlere odaklanmıştır ve eş seçimi kopyalama stratejisi görece görmezden gelinmiştir. Yine de bu konuda elimizde güvenilir çalışmalar mevcuttur.

2003’te 97 kadının katıldığı erkeklerin evlilik yüzüğünün görünür olup kadınların değerlendirmelerinin istendiği bir çalışmada herhangi bir etki gözlenmemiştir. (Uller and Johansson 2003) 38 kadının katıldığı benzer bir araştırmada ise evli olan erkeklerin daha çekici olduğu gözlemlenmiştir. (Eva and Wood 2006) Muhtemelen bu etkinin olduğunu en bariz gösteren araştırma 711 katılımcıyla 1993 yılında yapılan araştırmadır. Bu araştırmada 4 çalışma yer almıştır. Bizi ilgilendiren ilk çalışma olan 2. çalışmada kadınların diğer kadınların verdiği oylardan –özellikle negatif oylardan- etkilendiği gözlemlenmiştir. 3. çalışmada erkek ve kadınların üniversite yıllıklarındaki kişilere oy vermesi istenmiştir. Ardından farklı kadın ve erkeklerin oylama sonuçlarını görerek oylaması istenmiştir. Kadınların verdiği skorların hem erkek hem de kadınların skorlarından etkilendiği gözlemlenirken, erkeklerin verdiği skorlarda herhangi bir etki gözlemlenmemiştir. (Graziano, Jensen-Campbell et al. 1993)

Yapılan başka bir çalışma eş seçiminde kopyalamanın yalnızca erkeğin eşi olan kadın fiziksel olarak çekiciyse gerçekleştiğini göstermiştir. (Waynforth 2007)

Bu tabloda x ekseninde erkeklerin ilk çekicilikleri, y ekseninde başka kadınların verdikleri oylardan sonra erkeklerin çekiciliklerindeki değişimi görmekteyiz.

Bu konudaki pek çok çalışmanın incelendiği bir meta-analizde kadınların yanında kadın olan erkekleri daha arzu edilebilir olarak oyladıkları gösterilmiştir. Erkeklerdeki etkinin olasılığının da tamamen yok sayılamayacağı sonucuna varılmıştır. (Gouda-Vossos, Nakagawa et al. 2018)

Eş seçimi kopyalama stratejisinin kadınlarda önemli olduğu bariz gibidir. Her ne kadar kadınlar kadar güçlü olmasa da erkeklerde de böyle bir strateji var gibi görünmektedir. Bireylerin bu stratejiyi seçmelerinin nedenlerinden birinin uzun vadeli eş seçimindeki eşin uygunluğunun belirlenmesine dair bilgi eksikliği olduğu tahmin edilmektedir. Bir diğer nedenin eş seçimindeki tecrübesizlik olduğu tahmin edilmektedir. Kişilerin kısa vadeli ilişkilere eğiliminin artması ve partner sayılarının artmasıyla eş seçimi kopyalama stratejisinin benimsenmesi arasında negatif korelasyon olması da bu tahminleri destekler niteliktedir. (Gouda-Vossos, Nakagawa et al. 2018) Ayrıca kadınların negatif oylardan pozitif oylara göre daha fazla etkilenmesinin de kadınların yapacakları bir hatanın kendilerine yol açacağı zararın yaptıkları iyi bir seçimin getireceği yarara göre fazla olması ile açıklanabileceği söylenebilir. (Feingold 1992)

 

KAYNAKÇA

Dugatkin, L. A. and J. G. Godin (1992). "Reversal of female mate choice by copying in the guppy (Poecilia reticulata)." Proc Biol Sci 249(1325): 179-184.

Eva, K. W. and T. J. Wood (2006). "Holiday review. Are all the taken men good? An indirect examination of mate-choice copying in humans." CMAJ : Canadian Medical Association journal = journal de l'Association medicale canadienne 175(12): 1573-1574.

Feingold, A. (1992). "Gender differences in mate selection preferences: A test of the parental investment model." Psychological Bulletin 112(1): 125-139.

Gouda-Vossos, A., S. Nakagawa, B. J. W. Dixson and R. C. Brooks (2018). "Mate Choice Copying in Humans: a Systematic Review and Meta-Analysis." Adaptive Human Behavior and Physiology 4(4): 364-386.

Grant, J. and L. Green (1996). "Mate copying versus preference for actively courting males by female Japanese medaka (Oryzias latipes)." Behavioural ecology 7: 165-167.

Graziano, W. G., L. A. Jensen-Campbell, L. J. Shebilske and S. R. Lundgren (1993). "Social influence, sex differences, and judgments of beauty: Putting the interpersonal back in interpersonal attraction." Journal of Personality and Social Psychology 65(3): 522-531.

Munger, L., A. Cruz and S. Applebaum (2004). "Mate Choice Copying in Female Humpback Limia (Limia nigrofasciata, Family Poeciliidae)." Ethology 110: 563-573.

Uller, T. and L. C. Johansson (2003). "Human mate choice and the wedding ring effect." Human Nature 14(3): 267-276.

Waynforth, D. (2007). "Mate Choice Copying in Humans." Hum Nat 18(3): 264-271.